UMC Utrecht: PTSS bij ouders na vroeggeboorte

Een derde van de moeders van zeer vroeg geboren kinderen houdt er zoveel klachten aan over dat er mogelijk sprake is van een posttraumatische stressstoornis. Bij vaders is dat bijna één op de zes. Dat blijkt uit de eerste landelijke studie hiernaar in Nederland, opgezet door het Amsterdam UMC, het Erasmus MC en het UMC Utrecht en vandaag gepubliceerd in vakblad Pediatrics. De NOS bracht het onderzoek naar buiten.

Voor Utrecht is dat geen ver-van-je-bed-nieuws. Het UMC Utrecht is een van de drie ziekenhuizen die deze studie opzetten, en aan het onderzoek deden alle Nederlandse neonatologie-IC’s mee. Ouders uit deze stad zitten dus in deze cijfers.

Wat er is onderzocht

Kinderen die vóór 29 weken zwangerschap worden geboren, hebben altijd levensreddende zorg nodig op een neonatologie-IC. Vaak horen daar ingrepen bij die ouders van een afstand moeten aanzien. De onderzoekers volgden 446 van die zeer vroeg geboren baby’s. Ouders uit 217 gezinnen vulden vragenlijsten in over hun mentale welzijn: kort na de geboorte, een maand later en rond de datum waarop het kind eigenlijk geboren had moeten worden.

Die twee getallen — 446 baby’s, 217 gezinnen — zijn niet één op één te vergelijken, want bij vroeggeboorte zijn meerlingen relatief vaak. Wel is duidelijk dat lang niet elk gezin de lijsten invulde. Dat is het soort detail dat je bij dit onderwerp eerlijk moet noemen: ouders die midden in een crisis zitten, zijn niet de makkelijkste groep om vragenlijsten bij op te halen.

De klachten die ouders melden zijn de bekende: herbelevingen, negatieve gevoelens, vermijding en aanhoudende spanning. Meer kans op klachten hebben ouders met eerdere ingrijpende ervaringen, met eerdere psychische problemen, of met veel stress tijdens de zwangerschap of de opname.

Waarom de onderzoekers hier iets mee willen

Hun voorstel is concreet: maak psychologische zorg voor ouders een vast onderdeel van de geboortezorg zodra een kind te vroeg wordt geboren. Niet als extraatje, maar als onderdeel van het zorgpad.

De redenering daarachter gaat over het kind. Psychische problemen bij ouders kunnen doorwerken in de ontwikkeling van hun kind, en juist te vroeg geboren kinderen lopen daar al meer risico op, bijvoorbeeld sociaal-emotioneel. “Het welzijn van het kind op de lange termijn begint bij de ouders”, zegt onderzoeker Lotte Haverman van het Amsterdam UMC in de NOS-berichtgeving. Tot nu toe stond op de neonatologie-IC begrijpelijkerwijs het kind centraal.

Wat opvalt aan de meetperiode

De metingen lopen tot ongeveer de oorspronkelijke uitgerekende datum. Dat is een verstandige keuze voor een onderzoek, maar het zegt weinig over daarna. In hetzelfde NOS-artikel vertelt een moeder dat ze veertien jaar later nog steeds terug is op de kinder-IC zodra ze een hartmonitor hoort piepen of handontsmettingsmiddel ruikt. Haar zoon is inmiddels een gezonde jongen.

Met andere woorden: de percentages uit dit onderzoek gaan over de eerste maanden. Hoeveel ouders er jaren later nog last van hebben, weten we op basis hiervan niet. Dat pleit eerder vóór dan tegen het voorstel van de onderzoekers.

Wat je er in Utrecht mee kunt

Ben je zelf ouder van een te vroeg geboren kind en herken je dit: praten kan bij de patiënten- en oudervereniging Care4Neo, en het is een goede reden om het bij je huisarts of bij het ziekenhuis waar je kind lag ter sprake te brengen. Zorg voor ouders is nu nog geen standaardonderdeel; erom vragen mag wel.

Wij volgen als stadsredactie wat dit soort landelijke onderzoeken betekent voor gezinnen hier. Kijk je verder rond op deze site: we schreven eerder over een dagje Utrecht met kinderen en over de wijken van Utrecht, inclusief waar het prettig wonen is met een gezin.