Fietsongevallen Utrecht: 214 erbij sinds 2019

Maandag over twee weken, kwart voor acht, de rotonde bij het Eemplein in Amersfoort. Een scholier met oortjes in, een bezorger die net wil invoegen, en een fatbike die harder gaat dan iedereen denkt. Op die ene rotonde gingen in vijf jaar 22 fietsongevallen mis.

Die plek staat bovenaan in nieuw onderzoek van vergelijkingssite Independer, dat cijfers van Rijkswaterstaat naast elkaar legde en waar utrecht.nieuws.nl over bericht. In de provincie Utrecht ging het in 2025 18,7 procent vaker mis dan in 2019.

Woerden staat bovenaan, niet de stad

In absolute aantallen ging het vorig jaar 1.357 keer mis in de provincie, tegen 1.143 in 2019. Dat zijn 214 ongevallen erbij.

Reken je het om naar inwoners, dan verandert de ranglijst. Woerden is de onveiligste fietsgemeente met 12,2 ongevallen per 10.000 inwoners, boven de stad Utrecht met 11,8 en Amersfoort met 11,5. Nieuwegein zit op 10,9 en de Utrechtse Heuvelrug op 10,8. Het provinciale gemiddelde is 9,6. Woerden staat dus niet in de top vijf omdat er veel gebeurt, maar omdat er weinig mensen wonen en er toch veel gebeurt.

Drie gemeenten leveren 59 procent van de stijging

De groei zit geconcentreerd. Utrecht komt op 61 ongevallen meer dan in 2019, Amersfoort op 40 en Nieuwegein op 26. Tel die drie op en je zit op 127 van de 214 extra ongevallen, oftewel 59 procent, in drie gemeenten.

Dat is een ander verhaal dan “fietsen wordt overal onveiliger”. Dit is een stedelijk probleem, en het gaat over drukte op kruispunten waar snelheidsverschillen groter zijn geworden. In de stad Utrecht is de fiets de norm, en juist daar telt elk extra type voertuig op hetzelfde pad zwaarder. Wie hier dagelijks fietst, herkent dat rond het Vredenburg zonder dat er een tabel bij hoeft.

Het cijfer komt van iemand die fietsverzekeringen verkoopt

En nu het deel dat wij er hardop bij zeggen: dit onderzoek komt van Independer, en Independer verkoopt fietsverzekeringen. Dat maakt de cijfers niet fout, want de basis is registratie van Rijkswaterstaat en niet een enquête onder klanten. Maar de framing is niet neutraal. “De wegen worden er niet veiliger op” is precies de zin die een verzekeraar graag in de krant ziet twee weken voor het schooljaar.

Wat je er dus bij moet weten: dit zijn geregistreerde ongevallen. Wat niet bij politie of hulpdiensten belandt, staat er niet in. Een gemeente die beter registreert, ziet haar cijfer stijgen zonder dat er iets veranderd is. Voor een ranglijst per 10.000 inwoners is dat een reëel probleem, en niemand die deze lijst overneemt vermeldt het.

Het patroon is echt en het is ernstig. De ranglijst eromheen is minder hard dan hij oogt. Stuur dus op de plekken, niet op de stand.

De fatbike krijgt hier meer de schuld dan het cijfer toelaat

Eerlijk is eerlijk, ook richting onze eigen ergernis. In bijna elk gesprek over fietsveiligheid in Utrecht komt binnen twee minuten de fatbike langs, en dit onderzoek lijkt dat te bevestigen: bij 21,7 procent van de fietsongevallen was een elektrische fiets betrokken, en in bijna de helft van die gevallen ging het om een fatbike. Bas Knopperts, expert fietsverzekeringen bij Independer, noemt daarbij dat het aantal gewonde jongeren van 12 tot 17 in tien jaar met 53 procent toenam.

Reken die twee percentages door en je komt op ongeveer één op de tien fietsongevallen waar een fatbike bij betrokken was. Betrokken, niet veroorzaakt. Dat onderscheid verdwijnt in elk gesprek aan de keukentafel, en het is precies het onderscheid dat je nodig hebt voordat je een verbod bedenkt.

Rijd de schoolroute één keer op het echte tijdstip

Doe dit voordat de scholen beginnen, niet erna: fiets de route van je kind één keer samen, op de dag en het tijdstip dat het straks echt moet. Niet op zondagmiddag, maar in de ochtendspits, met de bezorgbusjes en de bouwhekken erbij.

Je zoekt daarbij één ding: het punt waar je kind moet oversteken of invoegen tussen verkeer dat sneller gaat. Dat is bijna altijd één rotonde of één kruising, en daar valt met een afspraak over afstappen meer te winnen dan met tien keer “kijk uit”. Rijd je door Amersfoort, dan weet je nu welke rotonde als eerste in aanmerking komt.

De echte test komt in de eerste schoolweek

De provincie werkt aan grotere plannen voor het verkeer, van fietsroutes tot de discussie over de Rijnenburglijn, maar daar merkt een scholier in september niets van. Wat er in die eerste weken op de kruisingen gebeurt, is de enige meting die telt.

Volgend jaar rond deze tijd verschijnt dezelfde ranglijst opnieuw. Blijft Woerden dan bovenaan staan terwijl de stad Utrecht daalt, dan ligt het niet aan de fatbike maar aan de inrichting van de wegen buiten de stad. Andere plannen die de komende jaren op dezelfde straten neerslaan, staan in het overzicht van de bouwprojecten.

Gecorrigeerd op 24 augustus 2026 na een feitencontrole tegen de bronnen: Bas Knopperts stond hier als onderzoeker; de bron noemt hem expert fietsverzekeringen bij Independer, de partij die het onderzoek uitbracht. Dat is precies het punt dat dit artikel verderop zelf maakt.